Stare, ciężkie telewizory kineskopowe (CRT) to dziś problematyczny odpad elektroniczny. Ich utylizacja jest kłopotliwa ze względu na obecność ołowiu w szkle kineskopu. Jednak dla osób zajmujących się recyklingiem, taki telewizor kryje w sobie skarb – znaczną ilość wysokiej jakości miedzi. Najcenniejszym i najbogatszym źródłem tego metalu jest cewka odchylająca, nawinięta na szyjce kineskopu.
Czym jest cewka odchylająca i ile miedzi zawiera?
Cewka odchylająca to kluczowy komponent technologii CRT. Jest to zestaw precyzyjnie nawiniętych miedzianych uzwojeń, umieszczony na plastikowym lub ferrytowym karkasie na szyjce kineskopu. Jej zadaniem było generowanie pola magnetycznego, które sterowało strumieniem elektronów, rysując w ten sposób obraz na ekranie.
W przeciwieństwie do cienkich ścieżek na płytkach drukowanych, miedź z cewki odchylającej to lity drut. W zależności od wielkości telewizora, ilość miedzi w tym jednym elemencie może wahać się od 0,5 kg do nawet ponad 1,5 kg. To sprawia, że jest to najbardziej pożądany rodzaj złomu miedzianego w całym urządzeniu, znacznie cenniejszy niż drobne przewody w wiązkach czy małe transformatorki.
Odzysk miedzi z cewki – Ostrzeżenie i proces
Zanim podejmie się próbę demontażu, należy bezwzględnie pamiętać o bezpieczeństwie. Kineskop to lampa próżniowa, która przy nieostrożnym obchodzeniu się może ulec implozji. Co więcej, obwody telewizora (szczególnie w okolicy kineskopu) mogą przechowywać bardzo wysokie napięcie elektryczne długo po odłączeniu zasilania.
Sam odzysk miedzi z cewki polega na mechanicznym usunięciu jej z szyjki kineskopu (często trzeba ją odciąć lub zbić ferrytowy rdzeń) i późniejszym oddzieleniu miedzianego uzwojenia od plastikowego stelaża.
Czy miedź z cewki to miedź milbera?
To kluczowe pytanie dla każdego, kto chce sprzedać ten surowiec. Miedź milbera to najwyższa i najdroższa klasa złomu miedzianego. Definiuje się ją jako czystą, lśniącą, nieutlenioną miedź, najczęściej w postaci drutu o średnicy powyżej 1 mm, pochodzącą z kabli po zdjęciu izolacji.
Miedź z cewki odchylającej jest niezwykle czysta, ale zazwyczaj jest to drut cieńszy niż 1 mm, pokryty jedynie cienką warstwą emalii izolacyjnej. Z tego powodu, technicznie rzecz biorąc, rygorystyczny skup złomu nie zaklasyfikuje jej jako miedź milbera.
Jednak co najważniejsze – jest to złom o czystości niemal 100%, bez nalotów i obcej izolacji. Dlatego w cenniku skupu metali kolorowych jest ona wyceniana bardzo wysoko, a jej cena miedzi jest często zbliżona do najwyższej stawki. To, ile dokładnie można dostać na skupie, zależy od punktu, ale zawsze będzie to wartościowy metal. Cena miedzi milbera na skupie jest zawsze dobrym punktem odniesienia do oszacowania wartości tego surowca.
Podsumowując, recykling starych telewizorów, choć ryzykowny, oferuje dostęp do jednego z najlepszych gatunków złomu miedzianego. To znacznie lepsze rozwiązanie niż kosztowne wydobycia miedzi pierwotnej, a sprzedaż tak czystego metalu w skupie jest zawsze opłacalna.